THE CHILDREN'S LITERATURE DEVELOPMENT FUND



ლაჟვარდისფერი ლენტის ამბავი


`აბუჩად არ აიგდოთ არც ერთი ამ მცირეთაგანი.
გეუბნებით თქვენ, რომ მათი ანგელოზები ზეცაში
 ყოველთვის ხედავენ ჩემი ზეციერი მამის სახეს~ (მათე, 18,10)

სივრცის ეკრანზე დაწყებულმა ამბავმა ლექსო ცოტა დააბნია, მაგრამ მალე ყველაფერს მიხვდა და ყურადღებით მიადევნა თვალი პატარა გოგონას სევდიან ამბავს:
კოკისპირულად წვიმდა. შილიფად ჩაცმული ახალგაზრდა ქალი ჩქარი ნაბიჯით მიჰყბო და დაცარიელებულ ტალახიან ქუჩას. კარგად შეფუთული, თბილ შა    ში გავეული ჩვილი გოგონა მკერდზე მჭიდროდ მიეკრა, რომ წვიმისაგან დაე ცვა. თვითონ სასოწარკვეთილს, თავიდან ფეხებამდე სველს, აღარც წვიმაად    დე    ბდა, აღარც ბუნებისა და ადამიანების სიცივე, ჩქარობდა, ეცემოდა, დგე        ბოდა და მიდიდა. როგორც იქნა, ერთ დიდ შენობამდე მიაღწია, შეშინებულმა გახედ-გამოხედა, რომ დარწმუნდა, გარეთ არავინ იყო, ბავშვს გადახადა, აკოცა, ცოტა ხნით მის ყეთან ჩარგო სახე, მისი სურნელი კარგად შეისუნთქა, `მაპატიეო, - წაიჩურჩულა და უპარონო ბავშვთა სახლის კარებთან ჩვილი ფრთხი    ლად დააწვინა. შემდეგ ზარი დარე    კა, ჯერ ნელ-ნელა, მერე კი სირბილით მოსცილდა იმ ადგილს და შენობის კუთხეში კედელს ტირილით მიასკდა. წვიმისა და ჭექა-ქუხილის ხმაური მის ხმამაღალ ქვითინს ახშობდა და გარ    შემო დასადგურებული სიბნელე მის აკანკა    ლებულ სხეულს ფარავდა...
კარი გაიღო. მოხუცმა აღმზრდელმა შეჰყვირა, მტირალ ბავშვს დასწვდა, გულში ჩარა და იქაურობა მოათვალიერა. `ამ წვიმასა და სიბნელეში რას დავი    ნა    ხა    ვო,~ -     ჩაილაპარაკა და კარები მიხურა. უპატრონო ბავშვთა სახლმა უპატ    რონა პა    ტარა ფიქრიას. მისი მშობლების ვინაობა კი უც    ნო    ბი დარჩა.
ფიქრია ჩუმი, მოკრძალებული და მოსიყვარულე ბავშვი გაიზარდა. შავ ძაფზე ჩამო    კი    დებულ პატა    რა ოქროს ჯვარს არასდროს იშორებდა, რადგან იცოდა, მხოლოდ ეს ერთადეთი ნივ    თი იყო დედის სახსოვარი. ყოველთვის სჯეროდა, რომ მასთანაც მოვი    დო    და დედა, გუში ჩაიკრავდა, `ძალიან მიყვარხარ, მომენატრეო! - ეტყოდა და წაიყვანდა.
`რატომ მიმატოვა... ნეტავ სად არის... რატომ არ მოდის?~ - ვინ იცის, მერამდე    ნედ ეკხე    ბოდა თავის თავს და პასუხად ათას სხვადასხვა ვერსიას ირჩევდა, ყველანა    ირად ცდი            ლო    და გაემართლებინა დედა: ,,ალბათ, ავად არის... არა, არა, ავად რად უნდა იყოს?! ალ    ბათ, ამ ქალაქში აღარ ცხოვრობს, სამუშაოდ წავიდა და ვეღარ ბრუ    დე    ბა... შელება, იმასაც ძალიან უჭირს!.. ამის გაფიქრებაზე დედა ეცოდებოდა და ტი    რილს იწდა. იმას კი ვერ ხვდებოდა, რომ საკუთარი თავი ეცოდებოდა და უდედობა ატირებდა.
აღმზრდელი მუხლზე დაისვამდა ჩუმად მტირალ ფიქრიას, თაფლისფერ გრძელ თმას დავარხნიდა, დაუწნავდა, ცრემლიან თვალებს დაუკოცნიდა და `მამაო ჩვე    ნოს~ ნანინასავით ჩაუმღერებდა. ფიქრიას ძალიან უყვარდა ლოცვა, თვითონაც ნელ-ნე    ლა აჰყვებოდა, `...და ნუ შეგვიყვანებ ჩვენ განსაცდელსა, არამედ გვიხსენ ჩვენ ბოროტისაგან!~ - ყველაზე ძალიან ამ სიტყვების წარმოთქმა აიმედებდა, რადგან სწამდა, უფალი მის ვედრებას შეისმენდა, დედიკოს განსაცდელს აარიდებდა და მასთან მოიყვანდა.
დრო გადიოდა, დედა კი არ ჩანდა. ფიქრია რწმენას არ კარგავდა, ჯიუტად არ ნედებოდა ბედის უკუღმართო    ბას, ფანჯარასთან მჯდარი საათობით ოცნებობდა და დე    დას ელდა. ისე მიეჩვია ოცნებას, რომ ყველაფრის მიმართ გულ    გრილი გახდა, მხოლოდ ამ ოც    ნებით ცხოვრობდა, დედას უკვე ხმამაღლა ელაპარაკებოდა და სიზმაშიც მას ხე    და        და.
ერთხელ, ბავშვთა სახლის დირექტორმა ფიქრიას მისი შვილად აყვანის მსურველი ცოლ-ქმარი გააცნო. მიუხედავად მზრუნველი და თბილი დამოკიდებულებისა, ფიქრია    სთვის ის ქალი უცხო იყო, საერთოდ არ ჰგავდა დედას, რომელიც მას თითქმის ყოველ ღამე ძილში ეფერებოდა. პატარა გოგონამ მხოლოდ ერთხელ გახედა ცოლ-ქმარს და, გულამოსკვნით აქვითინებულმა, სახე აღმზრდელის მკერდში ჩამალა.
- ვერაფერს გავაწყობთ, - მხრები აიჩეჩა შეწუხებულმა დირექტორმა, ფიქრიას სიყვარულით თავზე ხელი გადაუსვა და ცოლ-ქმარს კარისკენ გაუძღვა.
ფიქრიამ კი დედის ლოდინი განაგრძო.
მალე მისმა მეგო    ბარმა გოგონამ მშობლები შე    ძინა და ბავშვთა სახლი სამუდამოდ დატოვა. ფიქრია უკვე ვე    ღარ უძლებდა ამდენ ლო    დინს. მისი პატარა გონებისთვის მოთმინება ტანჯვად იქცა, ჭამას უკლო, ძილითაც ცუ    -დად ეძინა, გახდა და დარდიც უფრო მოეძალა. აღმზრდელები ძალიან განიცდიდნენ მის მდგომარეობას, ექიმსაც აჩვენეს, მაგრამ ვერაფერს გახდნენ. ყვე    ლამ იცოდა მისი წამალი, მაგრამ არავის არაფერი შეეძლო. მხოლოდ მის გართობას ცდილოდნენ და იმედს იტოვებდნენ, რომ დროს იქნებ თავისი გაეტანა და ფიქრია მდგო    მარეობას შეგუებოდა.
ერთ წვიმიან ღამეს, როგორც ყოველთვის, ფიქრიას სიზმარში დედა ესიზმრა: იგი მასთან მოვიდა, მოეფერა, გულში ჩაიკრა, მის ყელში თავი ჩარგო და მისი სურ    ნე    ლი შეისუნთქა. არაფერი უთვამს, ცრემ        ლიანი თვალებით თითქოს პატიება სთხოვა, აკოცა და გრძელი თერი კაბის ფარ-ფა    ტით ნელ-ნელა სივრცეში გაუჩინარდა.
- არ წახვიდე, დედიკო, გეხვეწები, არ წახვიდეეე!... - ტირილით გაეღვიძა ფიქ    რი    ას, შელილივით წამოხტა, სიზმარი და სინამდვილე ერთმანეთში აერია და საღა    მუ    რით გა    რეთ გავარდა, დედას გაეკიდა.
შეშინებულმა აღმზრდელმა ძლივს დაიჭირა გალუმპული ფირია ქუჩის ჭიშკართან, ხელში აიტაცა და სირბილით დააბრუნა სახ        ში. მეორე დღიდან ფი        რი    მაღალმა სიცხე    ბმა, შემდეგ კი ფილტვების ანთებამ, ლოგინს მიაჯა-    ვა. აღმდელებს გამორჩე    ლად უყვარდათ ეს ჭკვიანი, თბილი და მუ    დამ თვალ    ცრელიანი პატარა გოგონა და განსაკუთრებული მზრუნველობით უვლინენ, მაგრამ თით    ქოს თვი    თონ ფი       რიას აღარ უნდოდა გამოჯანმრთელება, ავადმ    ყო    ფო    ბას მინებდა და ბრძო    ლას აღარ აპირებდა.
იმ დღესაც, ლექსომ ფიქრიას ოცნების ლენტი რომ გახსნა, გოგონას მაღალი სიცხე ჰქო                და. დასუ    სტებული ბავშვი ძილ-ბურანიდან ვერ გამოდიოდა და გაურკვეველ სიტ        ვებს ლუ        ლუღებდა. აღმზრდელი სასთუმალთან იდგა, ლოცულობდა და სევდიანად დაჰ            ყუ        რებდა საყვარელი გოგონას სიცხისგან გავარვარებულ სახეს. `ღმერთო, უშვე    ლეო!~ - შე        ვედრა უფალს მოხუცი აღმზრდელი და ფიქრიას კოვზით წამალი ნელ-ნელა დაალევინა.
- დედა, დედიკო... არ წახვიდე, არ წახვიდეეე!... - ამოისლუკუნა ფიქრიამ და აქვითინდა.
- აღარ შემიძლია ამ ბავშვის ყურება! - ატირდა აღმზრდელიც და ღონემიხდილი ისევ ჩა        მო        ჯდა მის საწოლთან, - რომ არ ვიცი, რა გავაკეთო!
ლექსო ძალიან აღელვებული იყო. `რაც შეიძლება მალე უნ    და ავუს    რუ    ლო ფი            რიას ოც    ნება, თორემ ვინ იცის, რა მოხდება!~ - გაიფიქრა და თვა    ლე    ბით ცისა მოძებნა.
- ლექსო, ის ლაჟვარდისფერი ლენტი მოხსენი ნატვრის ხეს, დანარჩენი რაც მოხდება, ისევ სივრცის ეკრანზე გამოჩნდება, - მიუხვდა გულის წადილს ცისა.
ლექსო ფეხის წვერებზე აიწია, მისწვდა ლენტს და სასწრაფოდ შეხსნა. ეკრანზე ერთი ოჯახი გამოჩნდა:
რამდენიმე წლის განმავლობაში ახალგაზრდა ცოლ-ქმარს შვილი არ შეეძინა. ისი        ნი ძა    ლიან განიცდიდნენ, ექიმებ    საც მიმა            თეს დასა    ხმარებლად, მაგ    რამ რომ დარ        მუ                ენ, შვილი არ ეყოლებოდათ, ბავშვის აყვა    ნა გა    და        -ყვიტეს. რამ    დე    ნიმე ბავშვთა სახლს მი                კითხეს, მაგრამ რატომ    ღაც არჩევანი ვერც ერთ ბავ    შვზე ვერ შეაჩერეს. გა            სა    კუ        რებ        ით ლელა ყოყმანობდა. ირა    -ლის უკვირდა მეუღ    ლის საქ    ცი        ელი, მით უმე    ტეს, რომ ხე                    ვდა, როგორ უყვარდა მას ბავშვები და როგორ ოცნებობდა, თვითონაც დე    და გამხდარ        ყო.
ლელას უკანდახევასა და ყოყმანს თავისი მიზეზი ჰქონდა, რასაც ქმარს ვერ უმ            ხე        ლდა. ლელას ტყუპისცალი და ჰყავდა, რომელიც გაჭრილი ვაშლივით ჰგავ    და მას და რო                ლსაც 5-6 წლის წინ საშინელი განსაცდელი მოუვლინა ბედმა - საყ    ვა    რელმა ადა        მი    ან    მა არ ის    ურვა მისი ცოლობა და სწორედ მაშინ მიატოვა, როცა ახალგაზრდა ქალს თა    ვი ბე            ნი    ერების მწვერვალზე ეგონა - იგი ბავშვს ელოდა. შე        რაც    ხყო    ფილი და მი    ტო    ვე    ბუ    ლი ქა    ლი არც მშობლებმა მიიღეს. განრისხებულმა მამამ არ აპატია შვი    ლს მა    თი ტრადიციული ოჯა    ხისთვის დამამცირებელი საქციელი და სა        ლიდან გააგდო. სო    ფე        ლში გადახვეწილმა და ბებიასთან შეფარე    ბულმა ქალ    მა მრა        ვა        ლი დამცირება, სუ    ლი        რი ტკივილი და თეთ    რად გა    თე    ნებული ღამე გადა        ტანა. ბებიის გარდაცვალების შე        დეგ კი, ამ დიდ ქვეყანაზე მარტოდმარტო დარჩე-ნილ    მა და უკუ    რნებელი სენით დაა    ვა    დებულმა, ჩვილი გო    გო    ნა ბავშვთა სახ-ლში მალუ    ლად დატოვა...
შვილის დაკარგვით გამოწვეულმა ტკივილმა ახალგაზრდა დედის ჯანმრთე    ლო    ბის მდგომარეობა კიდევ უფრო გააუარესა და ისე სწრაფად გარ-და            ვა    ლა, მშობ    ლე        მა ვერ მოასწრეს მასთან შერიგება.
ლელა ძალიან განიცდიდა დის ამბავს, მამის მალულად ხანდახან მაინც ახე        ხე        და მის ნახვას და როგორც შეეძლო, თანაუგრძნობდა. გათხოვების შემდეგ კი ვერ გა    ბე    და ქმრისთვის გაემხილა მათი ოჯახის ტკივილიანი საიდუმლო. მან იცოდა მხოლოდ ის, რომ ბავშვთა სახლში გაზრდილ მის დისშვილს დედის ოქროს ჯვარი ეკიდა გულზე, მაგ    რამ, სამ    წუ    ხა    როდ, არ იცოდა, რომელ ბავშვთა სახლში იზრდებოდა პატარა გოგონა. ამი    ტომ ეძე        და მას, მაგრამ ვერ პოულობდა.
სწორედ იმ დღეს, ლექსომ ნატვრის ხეს ლაჟვარდისფერი ლენტი რომ შეხსნა, ლელამ ყვე    ლაფერი გა            ხილა ქმარს. ირაკლი შეძრა ამ ამბავმა და სწრაფად მიიღო გადაწყვე    ტი    ლება - ეშვილებინათ პატარა გოგონა. ლელას ტირილი წასკდა და ძლივს ამოიქვითინა:
- რომ არ ვიცი, რომელ ბავშვთა სახლშია?! არც სახელი ვიცი, არც გვარი... ყველაზე ძალიან კი იმის მეშინია, გაშვილებული არ იყოს უკვე...
ის ღამე ცოლ-ქმარმა თითქმის თეთრად გაათენა. დილისკენ ჩათვლემილ ლელას ესი            მრა თუ ხილვა ჰქონდა, ვერ გაარჩია: კოჭებამდე თეთრკაბიანი, ფეხში    შვე    ლი ტყუ    პის        ცალი ტირილით მიუყვებოდა გზას და თან მისკენ ხშირ-ხშირად იხე    დე    ბოდა, თი        ქოს რაღა    ცას მიანიშნებდა. ლელა მისდევდა და ძლივს ეწეოდა. დიდ    ხანს იარეს. ბო    ლოს, რო    გორც იქნა, ერთ შენობასთან გაჩერდნენ. ლელა შეჰყვა დას შენობაში და პა    ტა    რა, გამ    ხდა    რი გოგონა დაანახა, რომელიც ლოგინზე წამომჯდა    რი    ყო და დიდი, მეტ            ვე    ლი შავი თვა-ლებით მის დას მისჩერებოდა. ბავშვმა `დედაო!~ და        ძახა და ხელები მი    სკენ გაიწ        დინა. უცებ ეს გამხდარი, პაწია ხელები ლელას კისე        ზე აღმოჩნდა შე-მო        ვე    ული, მისი ტყუპი    სცა    ლი კი ცრემლიანი ღიმილით გაუჩინარდა.
ლექსო მიხვდა, ეს ხილვა ცისას შესაძლებლობების კიდევ ერთი კეთილი გამო        ლი    ნება იყო და მადლიერებით სავსე ცრემლჩამდგარი თვალებით გახედა პატარა ფე    რიას. ცი    სამ გაუღიმა და ,,შეხედეო - ეკრანზე მიანიშნა.
ლელას ტირილით გაეღვიძა და ირაკლის მაშინვე უამბო ეს საოცარი სიზმარი. თან, მისდა გასაოცრად, გაიხსენა ის გზა, რომელიც ბავშვთა სახლამდე მიიყვანდა.
ცოლ-ქმარმა იმ დღესვე მიაკითხა ბავშვთა სახლს. ოთახში შესული ლელას და    ნა        ვაზე ფიქრია აკანკალებული წამოჯდა და გაკვირვებული მიაშ-ტერ    და მას. შემ    დეგ გაფითრდა, ხელები გაშალა და მისუსტებული ხმით ამოიზლუქუნა:
- მოხვედი, დედიკოო!..
გაოგ    ნებული ლელა აღელვებისგან თითქოს დამუნჯდა. ნელა მიუახლოვდა პატარას, ცრემლები მოსწმინდა და გულში ჩაიკრა. გოგონამ სლუკუნით უამბო ღამის სიზმარი:
- წუხელ სიზმარში გნახე... მოხვედი, თეთრი კაბა გეცვა და ტიროდი... მე ჩაგე    ხუ    ტე და მა    შინვე გაჩერდი, მერე კი ისევ წახვედი... სხვა დროსაც მოდიოდი ხოლმე, მაგ    რამ ისევ მტო    ვებდი... ვიცოდი, რომ მოხვიდოდი და წამიყვანდი... ისევ ხომ აღარ დამტოვებ, დე    დი    კო, ხომ წამი    ყვან?! - ცრე        ლი    თა და კითხვით სავსე თვალებით ამოხედა ლელას პატარამ.
ლელამ ყელში მოწოლილი ქვითინი ძლივს დაიოკა, გოგონას თვალები დაუკოც    ნა და მის ყურთან ჩაიკვნესა:
- მაპატიე, ასე რომ გაგტანჯე!.. აღარასოდეს, აღარასოდეს დაგტოვებ!..
კარებთან გაქვავებულ ირაკლის გულის ბაგაბუგი ფეხის გადადგმის საშუა    ლებას არ აძლევდა. აღმზრდელები სა    წო    ლთან იდგნენ და ცრემლს ჩუმად იწმენდნენ.
ფიქრიას ლამაზ თვალებზე ცრემლი შეაშრა, ამ    დე    ნი წლის მანძილზე პირველად გადა        კისკისა და ლელას ჩაეხვია.
ლექსო ტიროდა, გახარებული იყო, რომ ფიქრია გადარჩა. მერე ცის    კენ აიხედა, ცრემ    ლი მოიწმინდა და ამოიქვითინა:
`ვინა თქვა, რომ გვიან ცხვება
ობლის კუთვნილი კვერიო?!
უსრულე, ღმერთო, ფიქრიას
ოცნება ათასფერიო!
გმადლობ, რომ განსაცდელისგან
სიკეთით დაგვიხსენიო!~
შემდეგ ჩაფიქრდა, ცისას გახედა და გულმხურვალედ შეეხვეწა:
- ნიკაც ხომ ძალიან კარგი ბიჭია - კეთილი, სხვებზე მზრუნველი, მოსიყვარუ    ლე... გევე        რები, ცისა, მასაც დაეხმარე!
ცისამ გარშემო რამდენჯერმე შემოუფრინა წრფელი გრძნობებით სიცილ-ტირი    ლამ    დე მისულ ლექსოს, ოქროს        რად აელვარებულ ნაპერწკლებში გახვია და აცრემ    ლე    ბულ თვალებში ღიმილით ჩახედა:
- შენ, მართლაც, ძალიან კარგი ბიჭი ხარ, ლექსო! ნუ გეშინია, ყველაფერი კარგად იქ    ნე    ბა! უფალი უსაზღვროდ მოწყალეა და ვინც გულით სთხოვს ნატვრის ასრულებას, ვინც სიკეთით, სიყვარულითა და სხვაზე ზრუნვით იცხოვრებს, ყველას დაეხმარება... მთავარია, გწამდეთ! ამასთან, არ უნდა აჩქარდე, ყველაფერს თავისი დრო აქვს.
მე კი ყოველთვის შენ    თან ვიქნები და ერთად გადავლახავთ ცხოვრების სირთუ    ლეებს!.. ახლა, ვფიქრობ, შინ დაბრუ    ნების დროა, არა?
იმედმოცემული ლექსო უსიტყვოდ დაემორჩილა პატარა ანგელოზს, ხელი ჩასჭიდა და მათი მომლოდინე ვარსოს დახმარებით დედამიწისკენ დაეშვა.
* * *


რა თვისებებით გამოირჩევა პატარა ფიქრია სხვა აღსაზრდელებისგან?
რატომ აღარ ცდილობს ფიქრია ავადმყოფობასთან ბრძოლას?
თქვენი აზრით, რატომ აუხდა ფიქრიას ოცნება?
ვინ აუსრულა მას ოცნება?
თქვენი აზრით, რატომ ხვდებიან ბავშვები უპატრონო ბავშვთა სახლში?